GACC kime bağlı, ne yapar?
GACC (General Administration of Customs of China / 中国海关总署), Çin'in gümrük ve ithalat denetim otoritesidir. Çin'e ithal edilen gıda ürünlerinde denizaşırı üretici tesislerin kaydı, ürün kategorisi uygunluğu ve sınır denetimleri GACC'nin sorumluluk alanındadır. Türkiye'den Çin'e gıda veya tarım ürünü göndermeyi planlayan her üretici, sürecin bir noktasında GACC'nin gerekliliğiyle karşılaşır.
Neden Türk üreticiler için önemli?
Çin, gıda güvenliği ve ithalat denetimini merkezî bir kayıt sistemi üzerinden yürütür. Ürününüz kayıt kapsamındaysa, üretici tesisin kaydı tamamlanmadan yapılan sevkiyatlar gümrükte reddedilme, bekletilme veya imha riskiyle karşılaşabilir. Bu, yalnızca bir belge eksikliği değil, doğrudan ticari kayıp anlamına gelir — konteyner masrafları, alıcı güveninin sarsılması ve zaman kaybı bir arada yaşanır.
Bu yüzden Çin pazarı planlamasının ilk adımı, alıcı aramak değil, kayıt gerekliliğinin netleştirilmesidir.
Kayıt gerekliliği nasıl belirlenir?
Her ürün GACC kaydı gerektirmez; gereklilik ürün kategorisine, işleme durumuna ve güncel düzenlemelere göre değişir. Genel olarak izlenen sıra:
- Ürünün GACC ürün kategorisi kapsamında olup olmadığının belirlenmesi.
- Kategori kapsamındaysa, ürünün GACC'nin yetkili makam tavsiyesi gerektiren listesinde olup olmadığının belirlenmesi. Listedeyse başvuru Tarım ve Orman Bakanlığı'nın tavsiyesiyle yapılır; değilse üretici CIFER üzerinden kendisi başvurabilir.
- Üretici tesisin mevcut sertifikaları (ISO 22000, HACCP, BRC vb.) ve denetim geçmişinin kayıt başvurusuna hazır olup olmadığının kontrolü.
- Ham tarım ürünlerinde, ürünün Türkiye'den Çin'e ithalatına izin veren bir protokol olup olmadığının kontrolü. Örneğin Türk bademi için GACC 2025/205, defne yaprağı için GACC 2026/142 sayılı duyurular yayımlanmıştır.
Sık karşılaşılan yanlış varsayımlar
- "Alıcı hallediyor" varsayımıyla kayıt sürecini ihmal etmek.
- Ürün kategorisini yanlış belirleyip yanlış başvuru yoluna girmek.
- Kaydın süresiz geçerli olduğunu varsaymak. Kayıt 5 yıl geçerlidir; 1 Haziran 2026'dan itibaren çoğu üründe kendiliğinden uzar, ancak tesis bilgilerindeki önemli değişiklikler (taşınma gibi) yeni kayıt gerektirebilir.
Sonraki adım
Ürününüzün GACC kapsamında olup olmadığından emin değilseniz, Ön Değerlendirme Aracı ile hazırlık seviyenizi ölçebilir veya doğrudan danışmanlık talep edebilirsiniz.
Kaynak notu: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve resmi kaynak yerine geçmez. Başvuru öncesinde güncel GACC / CIFER duyuruları ve ilgili resmi sistemler kontrol edilmelidir.